Refundacja szkieł okularowych
Konieczność refundacji szkieł okularowych (refundacja okularów) przez Pracodawcę
Podstawa prawna
Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. Nr 148, poz. 973)
§ 8 ust. 2: Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej, o której mowa w ust. 1, wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego.
Warunki obligujące do zakupu okularów
Obowiązek pracodawcy obwarowany jest pewnymi warunkami.
1. Pracownik:
w § 2 pkt 4 rozporządzenia ustawodawca wprowadził wyłącznie na potrzeby tego aktu prawnego definicję pracownika (należy przez to rozumieć każdą osobę zatrudnioną przez pracodawcę, w tym praktykanta i stażystę, użytkującą w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy). Okulary korygujące wzrok przysługują zatem pracownikowi zatrudnionemu przez pracodawcę (w tym praktykantowi i stażyście),
2. Wymiar pracy:
Chodzi o pracownika, który użytkuje w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego czasu pracy. W piśmiennictwie pojęcie dobowej normy czasu pracy definiuje się jako dopuszczalną liczbę godzin do przepracowania w ciągu doby nie stanowiącą pracy w godzinach nadliczbowych. Dobowa norma czasu pracy może być zróżnicowana nie tylko według kryteriów określonych przepisami Kodeksu pracy oraz innych ustaw zawierających regulację z zakresu czasu pracy, lecz także przepisami unormowań szczególnych (pragmatyk), postanowieniami układów zbiorowych pracy, postanowieniami regulaminów pracy. Powstaje pytanie, jak rozumieć wymóg użytkowania monitora ekranowego przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy. W szczególności czy jest to połowa wymiaru czasu pracy określona według normy podstawowej ustalonej przepisami, czy raczej połowa normy dobowej obowiązująca pracownika, ustalona w indywidualnej umowie o pracę zawartej z pracownikiem zatrudnionym w niepełnym wymiarze czasu pracy. Względy słuszności przemawiają za tym, aby dla zatrudnionych na stanowiskach pracy na których jest wykonywana praca z komputerem, dobową normę czasu pracy ustalać według normy podstawowej obowiązującej u danego pracodawcy.
3. Monitor ekranowy:
§ 2 pkt 1 rozporządzenia definiuje pojęcie monitora ekranowego, którym jest urządzenie do wyświetlania informacji w trybie alfametrycznym lub graficznym, niezależnie od metody uzyskania obrazu. Przy czym rozporządzenia nie stosuje się m.in. do kalkulatorów, kas rejestrujących i innych urządzeń z małymi ekranami do prezentacji danych lub wyników pomiarów oraz maszyn do pisania z wyświetlaczem ekranowym.
4. Lekarz:
§ 8 rozporządzenia wskazuje warunek stanowiący element konieczny powstania obowiązku w postaci zapewnienia pracownikom okularów korygujących wzrok. Mianowicie okulary winny być zalecone przez lekarza a wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej muszą wskazywać na potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora. Nie mogą być to zatem jakiekolwiek okulary, a tylko takie, których konieczność używania została stwierdzona i zalecona w trakcie badań przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej.
Jak ocenić koszt?
Rozporządzenie nie określa kwoty do jakiej pracodawca powinien ponieść koszty na okulary korygujące. Według Marka Harza (Prawo Przedsiębiorcy Nr 51/01 z dnia 19.12.2001) problem ów należy rozpatrywać w dwóch aspektach. Odmiennie zwrot kosztów szkieł i odmiennie oprawek. Wartość tych ostatnich warunkowana jest częstokroć 'modą' oraz upodobaniami pracownika, wykonane z różnych materiałów o odmiennych wzorach i jakości. Należy więc przyjąć, iż w zakresie dotyczącym szkieł, w jakie zostaną wyposażone okulary, decyzja należy tylko i wyłącznie do lekarza dającego zlecenie, gdyż rozporządzenie posługuje się zwrotem zgodnie z zaleceniem lekarza. Podobnie zwrot kosztów wykonania okularów obciąża w pełni pracodawcę. Natomiast jeżeli chodzi o oprawki, zwrot kosztów powinien się ograniczyć do pokrycia kosztu oprawek średniej jakości. Dlatego w konkretnym przypadku należy porównać minimalne i maksymalne ceny oprawek w danym okresie, co pozwoli na uzyskanie średniego poziomu cen - co w zasadzie odpowiada średniej jakości - do których będzie istniał obowiązek pracodawcy pokrycia kosztów zakupu tego elementu okularów.
Tekst stanowi kompilację kilku artykułów na ten temat.
